नागपूर, २ जून: महाराष्ट्र सरकारच्या “मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजने” अंतर्गत लाभार्थी महिलांची यादी अद्ययावत करण्यात आली आहे. ही योजना राज्यातील २१ ते ६५ वयोगटातील पात्र महिलांना दरमहा १५०० रुपयांची आर्थिक मदत थेट त्यांच्या बँक खात्यात पाठवते. डीबीटी (प्रत्यक्ष लाभ हस्तांतरण) प्रणालीद्वारे देण्यात येणारी ही मदत, महिलांचे सक्षमीकरण आणि पोषण सुधारण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आली आहे.
योजनेचा नवीनतम अपडेट (१-२ जून २०२६)
ई-केवायसी सत्यापन मोहीम संपल्यानंतर, लाभार्थ्यांची संख्या काही प्रमाणात कमी झाली आहे. आता ही योजना सुमारे १.७ कोटी (१ करोड ७० लाख) पात्र महिलांसाठी सुरू राहील. काही विरोधी पक्षांनी ८० लाख महिला योजनेबाहेर केल्याचा दावा केला असला तरी, सरकारने स्पष्ट केले की आवश्यक कागदपत्रांचे सत्यापन आणि पात्रतेच्या निकषांच्या आधारावर ही कारवाई करण्यात आली आहे. पात्र महिलांनी घाबरू नये आणि केवळ निकष पूर्ण केलेल्या महिलांचाच लाभ चालू राहील.
पात्रतेचे निकष (Eligibility Criteria)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील सर्व अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
| निकष | तपशील |
|---|---|
| स्थानिक निवास | अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा स्थायी रहिवासी असणे आवश्यक आहे. |
| वयोमर्यादा | अर्जदाराचे वय २१ वर्षांपेक्षा जास्त आणि ६५ वर्षांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे. |
| वैवाहिक स्थिती | विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्ता आणि निराधार महिला पात्र आहेत. कुटुंबातील केवळ एक अविवाहित महिला देखील पात्र आहे. |
| आर्थिक पात्रता | कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा अधिक नसणे आवश्यक आहे. |
| बँक खाते | अर्जदाराचे स्वतःचे, आधारशी संलग्न (लिंक) बँक खाते असणे आवश्यक आहे. |
योजनेबाहेर काढण्याची कारणे (Reasons for Disqualification)
सरकारच्या सत्यापन मोहिमेदरम्यान अनेक महिला योजनेबाहेर काढण्यात आल्या. त्या खालीलपैकी एका कारणासाठी:
-
ई-केवायसी अपूर्णता: ३० एप्रिल २०२६ च्या अंतिम मुदतीपर्यंत सुमारे ५० ते ५५ लाख महिला आपली ई-केवायसी पूर्ण करू शकल्या नाहीत.
-
उत्पन्न मर्यादेबाहेर: सुमारे १२ लाख महिला आयकरदात्या होत्या किंवा त्यांचे कौटुंबिक उत्पन्न वार्षिक २.५ लाख रुपयांच्या मर्यादेपेक्षा जास्त होते.
-
वयोमर्यादेबाहेर: सुमारे ४.५ लाख महिला ६५ वर्षांच्या वयोमर्यादेपेक्षा वयाने मोठ्या होत्या.
-
इतर सरकारी योजनेचा लाभ घेणे: सुमारे ५ लाख महिला ‘नमो शेतकरी’ योजनेचा लाभ घेत होत्या, ज्यामुळे त्या या योजनेसाठी पात्र राहिल्या नाहीत.
-
निकष नसलेल्या व्यक्तींचे अर्ज: सुमारे १४,००० पुरुष, ५ लाख सरकारी कर्मचारी आणि सुमारे ५ लाख ४ चाकी वाहनधारकांनी देखील अर्ज केला होता, जे सर्व योजनेच्या निकषांबाहेर आहेत.
योजनेचा लाभ कसा घ्याल? (How to Apply/Check Status)
जर तुम्ही पात्र आहात आणि तुमचे नाव लाभार्थी यादीत आहे का हे तपासायचे असेल, तर पुढील स्टेप्स फॉलो करा:
१. ऑनलाइन प्रक्रिया (Online Process):
१. आधिकृत वेबसाइट https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ ला भेट द्या.
२. मुख्यपृष्ठावर ‘लाभार्थी यादी’ किंवा ‘Beneficiary List’ या पर्यायावर क्लिक करा.
३. तुमचा आधार क्रमांक किंवा अर्ज क्रमांक टाका.
४. स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा कोड भरा आणि ‘Search’ वर क्लिक करा.
५. तुमची नावाची एंट्री दिसल्यास, तुम्ही पात्र आहात.
२. ई-केवायसी स्थिती कशी तपासाल (e-KYC Status Check):
१. आधिकृत वेबसाइट https://ladakibahin.maharashtra.gov.in/ वर जा.
२. मुख्यपृष्ठावरील ‘e-KYC’ बॅनरवर क्लिक करा.
३. तुमचा आधार क्रमांक आणि पडताळणी संकेतांक (Captcha Code) भरा.
४. तुमची e-KYC स्थिती दिसेल. स्थिती ‘Completed’ किंवा ‘Pending’ अशी असू शकते.
३. ऑफलाइन मदत (Offline Application & Assistance):
-
जर तुम्हाला ऑनलाइन प्रक्रियेत अडचण येत असेल, तर तुम्ही तुमच्या नजीकच्या अंगणवाडी सेविका, ग्रामसेविका, आशा सेविका, वॉर्ड अधिकारी किंवा आपले सरकार सेवा केंद्र यांच्याशी संपर्क साधू शकता. ही केंद्रे तुमचा अर्ज किंवा ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी मदत करतील.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: योजनेची आधिकृत वेबसाइट कोणती आहे?
उत्तर: https://ladakibahin.maharashtra.gov.in ही योजनेची एकमेव आणि आधिकृत वेबसाइट आहे. कृपया केवळ याच वेबसाइटचा वापर करा.
प्रश्न २: आमच्या खात्यात पैसे येण्यास उशीर होत आहे, कशामुळे?
उत्तर: जर तुम्ही पात्र असाल तरीही, खालील कारणांमुळे विलंब होऊ शकतो:
-
तुमची ई-केवायसी अपूर्ण आहे.
-
तुमचा आधार आणि बँक खाते लिंक नाहीत.
-
तुमचे बँक खाते निष्क्रिय आहे.
प्रश्न ३: आम्हाला नव्याने अर्ज करण्याची संधी मिळेल का?
उत्तर: सरकारने स्पष्ट केले आहे की, सध्यातरी नवीन प्रवेश घेण्याचा कोणताही विचार नाही. भविष्यात संधी मिळाल्यास, ती तशीच सूचित केली जाईल.
प्रश्न ४: ज्या महिला पूर्वी योजनेत नोंदल्या होत्या, त्यांना परत संधी दिली जाईल का?
उत्तर: ज्या महिला केवळ ई-केवायसी न करू शकल्या, त्यांना भविष्यात संधी दिली जाऊ शकते. परंतु, ज्या पात्रतेच्या निकषांत बसत नाहीत (जसे की आयकर भरणारे कुटुंब), त्यांच्या अर्जांवर कारवाई होणार नाही.
प्रश्न ५: योजनेच्या नावात काही बदल आहे का?
उत्तर: योजनेचे अधिकृत नाव ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ आहे. यामध्ये कुठलाही बदल करण्यात आलेला नाही.
